REMUS, Gliwice

Stale nierdzewne

Stal odporna na działanie czynników atmosferycznych, rozcieńczonych kwasów, roztworów alkalicznych i podobnych. Nierdzewność stali uzyskuje się poprzez zwiększoną zawartość chromu. Im większa zawartość chromu, tym większa odporność stali na korozję. Zwykle stosuje się od 12% do 25% chromu. Zwiększona zawartość węgla także wpływa na wzrost nierdzewności stali, lecz zbyt duża jego zawartość powoduje kruchość stali. Stale nierdzewne podlegają obróbce cieplnej, hartowaniu i odpuszczaniu.

Polska Norma PN-XX/H-86020 podaje szereg stali nierdzewnych, między innymi oznaczane symbolami OH13 (stal ferrytyczna z domieszką 13% chromu), 1H13, 2H13, 3H13, 4H13, H18, H17N2, 2H17N2, 3H17M.

Stali nierdzewnych używa się na zbiorniki na wyroby z ropy naftowej, niecki basenów pływackich, kolumny rektyfikacyjne, instalacje w przemyśle koksowniczym, łopatki turbin parowych, armaturę przemysłową i domową, narzędzia medyczne, sztućce, instalacje w przemyśle spożywczym, takielunek i okucia żeglarskie itp. 

struktura

EN EUROPA

ODPOWIEDNIKI STALI

WŁASNOŚCI MECHANICZNE

SYMBOL

Nr Mat.

PN POLSKA

DIN

NIEMCY

AISI USA

SS SZWECJA

Re(Rp0,2)

N/mm2

min.

R

N/mm2

A5

%

min.

HBmax HRC

ferrytyczne

X6Cr13

1.4000

0H13

X6Cr13

403 410 S

2301

230

400-630

20

200

X6Cr17

1.4016

H17

X6Cr17

430

2320

240

400-630

20

200

X3CrTi17

1.4510

0H17T

X3CrTi17 X6CrTi17

430 Ti 439

 

240

420-600

23

180

martenzytyczne

X12Cr13

1.4006

1H13

X12Cr13 X10Cr13

410

2302

450

<730 650-850

15

220 >24

X20Cr13

1.4021

2H13

X20Cr13

420

2303

600

<760 800-950

12

230 >28

X30Cr13

1.4028

3H13

X30Cr13

420 F

2304

650

<800 850-1000

10

245 >48

X39Cr13

1.4031

4H13

X39Cr13 X38Cr13

 

(2304)

 

<800

 

245 >52

X46Cr13

1.4034

4H13

X46Cr3

     

<800

 

245 >52

X17CrNi16-2

1.4057

H17N 2 2H17N2

X17CrNi16-2

431

2321

700

<950 900-1050

12

295 >45

X39CrMo17-1

1.4122

3H17M

X35CrMo17

   

550

<900 750-950

12

280 >28

 

struktura

EN EUROPA

SKŁAD CHEMICZNY %

SYMBOL

Nr Mat.

C

Si

Mn

P

s

Cl

Mo

Ni

Inne

ferrytyczne

X6Cr13

1.4000

<0,08

<1,00

<1,00

<0,040

 

12,00-

14,00

     

X6Cr17

1.4016

<0,08

<1,00

<1,00

<0,040

<0,015

16,00-

18,00

     

X3CrTi17

1.4510

<0,05

<1,00

<1,00

<0,040

 

16,00-

18,00

   

Ti4x(C+N)

+ 0,15

<0,80

martenzytyczne

X12Cr13

1.4006

0,08-0,15

<1,00

<1,50

<0,040

<0,015

11,50-

13,50

 

<0,75

 

X20Cr13

1.4021

0,16-0,25

<1,00

<1,50

<0,040

<0,015

12,00-

14,00

     

X30Cr13

1.4028

0,26-0,35

<1,00

<1,50

<0,040

<0,015

12,00-

14,00

     

X39Cr3

1.4031

0,36-0,42

<1,00

<1,00

<0,040

<0,015

12,50-

14,50

     

X46Cr13

1.4034

0,43-0,50

<1,00

<1,00

<0,040

<0,015

12,50-

14,50

     

X17CrNi16-2

1.4057

0,12-0,22

<1,00

<1,50

<0,040

<0,015

15,00-

17,00

 

1,50-2,50

 

X39CrMo17-1

1.4122

0,33-0,45

<1,00

<1,50

<0,040

<0,015

15,50-

17,50

0,80-

1,30

<1,00

 

 

struktura

EN EUROPA

ZASTOSOWANIE

SYMBOL

Nr Mat.

ferrytyczne

X6Cr13

1.4000

Części narażone na stałe działanie wody i pary, aparaturę w przemyśle naftowym (spawane wykładziny zbiorników zwykłych i ciśnieniowych, kolumny rektyfikacyjne, wymienniki ciepła i rury krakingowe), na zlewozmywaki i narzędzia gospodarstwa domowego. Spawalna.

X6Cr17

1.4016

Jak dla stali 0H17T w przypadku urządzeń nie spawanych. Spawanie niezalecane.

X3CrTi17

1.4510

Urządzenia do wytwarzania i transportu kwasu azotowego (wieże absorpcyjne, wymienniki ciepła dla gorących tlenków azotu i gorącego kwasu azotowego, zbiorniki, rurociągi i cysterny), urządzenia i części maszyn przemysłu spożywczego, urządzenia gospodarstwa domowego. Przy małych przekrojach spawalność dobra, przy większych ograniczona. Przed spawaniem zalecane podgrzewanie.

martenzytyczne

X12Cr13

1.4006

Łopatki turbin parowych, zawory pras hydraulicznych, aparaturę urządzeń krakingowych, sworznie, nakrętki, części pomp do wody, przedmioty gospodarstwa domowego. Przed spawaniem podgrzewanie, po spawaniu wyżarzanie lub ulepszanie cieplne.

X20Cr13

1.4021

Jak dla stali 1H13, oraz gdy wymaga się większej twardości i wytrzymałości części maszyn np. wały, śruby, sprężyny, dławice, formy do odlewów pod ciśnieniem. Przed spawaniem konieczne podgrzewanie w temp. 300-400 °C, po spawaniu wyżarzanie zmiękczające lub ulepszanie cieplne.

X30Cr13

1.4028

Jak dla stali 1H13,oraz gdy wymaga się większej twardości i wytrzymałości części maszyn np. wały, śruby, sprężyny, dławice, formy do odlewów pod ciśnieniem. Spawanie nie zalecane. Po spawaniu zalecane ulepszanie cieplne.

X39Cr13

1.4031

Narzędzia tnące, skrawające, pomiarowe, igły do gażników, łożyska kulkowe, przyrządy i narzędzia chirurgiczne, sprężyny, oraz części narażone na ścieranie. Niespawalna.

X46Cr13

1.4034

Narzędzia tnące, skrawające, pomiarowe, igły do gażników, łożyska kulkowe, przyrządy i narzędzia chirurgiczne, sprężyny, oraz części narażone na ścieranie. Niespawalna.

X17CrNi16-2

1.4057

Części maszyn dla przemysłu kwasu azotowego i części maszyn obciążone mechanicznie, części maszyn i urządzeń przemysłu spożywczego (np. mleczarskiego, browarniczego, drożdżowego itp.), przemysłu papierniczego, części pomp. Spawanie niezalecane.

X39CrMo17-1

1.4122

Wały, trzpienie, wrzeciona, zawory, narzędzia chirurgiczne. Spawanie niezalecane. Po spawaniu zalecane ulepszanie cieplne.